Themanummer Gehandicaptenzorg| Interview met twee bevlogen ambassadeurs gehandicaptenzorg| Sport als springplank| Op je tenen lopen met een lvb| De spanning tussen autonomie en gemeenschap| Gehandicaptenzorg en welzijn in de wijk| Oplossingen voor de arbeidsmarkt| Eigen regie met een ernstig meervoudige beperking| Betere zorg bij complexe problematiek
Onlangs was ik bij de opening van een nieuwe locatie voor jongeren met een ernstig tot matig verstandelijke beperking. Het was een feestelijke aangelegenheid met familie, medewerkers en de jongeren zelf. Er waren hapjes, activiteiten en er was vooral veel vrolijkheid.
Als ambassadeurs gehandicaptenzorg zetten Dave Smit en Jade van der Burgh hun vak op de kaart en laten ze zien wat er speelt op de werkvloer. Een dubbelinterview met twee bevlogen professionals over hun drijfveren en het ongemak in de samenleving over anders-zijn. ‘Ik ben dankbaar dat ik deel uitmaak van iemands leven.'
'Ik ben persoonlijk begeleider op een woonlocatie. Sinds 2013 hebben we een bewoner met een matig verstandelijke beperking. Hij kan niet lezen en schrijven, maar heeft wél een betaalde baan bij een sociaal ontwikkelbedrijf. Hij is snel overprikkeld in onze drukke omgeving, midden in een grote stad en met elf medebewoners. Hij heeft moeite om zijn kamer te onderhouden, opruimen, afwassen en schoonhouden doet hij niet. Hij is verslaafd aan alcohol en urineert regelmatig in bed. Zijn lakens wil hij niet verschonen, omdat hij het lekker vindt ruiken. Zijn ramen houdt hij dicht. Er hangt een penetrante geur in zijn kamer.'
Ook in het sociaal werk zijn er veel mensen die werken áán de zorg en niet ín de zorg. Bijvoorbeeld interimmanagers en ingevlogen consultants, gemeentelijk beleidsmedewerkers en adviseurs.
In wijkcentrum St. Joseph in Hilversum Oost werkt Versa Welzijn nauw samen met Eemhart, zorgorganisatie voor mensen met een beperking. Dankzij de hechte samenwerking van onder andere Eemhart en Versa Welzijn zijn vooroordelen inmiddels geen issue meer bij St. Joseph. Opbouwwerker Tukkie Tuk: ‘Wij versterken elkaar.'
Hoe behouden en werven we medewerkers voor de gehandicaptenzorg? Marieke Kroezen stelt drie maatregelen voor, waarbij de kwaliteit van zorg en leven van cliënten behouden blijft: wees kritischer bij de toelating van zij-instromers, verbeter het imago en leer van kleinschalige zorgaanbieders.
Het werk in de gehandicaptenzorg kent vele gezichten. Drie medewerkers vertellen over wat hen drijft.
Door de neiging om radicaal afstand te nemen van eerdere ideeën over goede zorg, stevenen we af op een samenleving waarin we opnieuw afhankelijk worden van liefdadigheid en zorg binnen de eigen gemeenschap. Volgens Femmianne Bredewold moeten we de spanning tussen individu en gemeenschap niet langer proberen op te heffen.
De Voetbalwerkplaats laat zien dat sport een katalysator kan zijn voor persoonlijke ontwikkeling, ook voor mensen met een verstandelijke beperking. Dus: benut bestaande dagbestedingen hiervoor of ontwikkel ze zelf.
Nu de VN Nederland berispt heeft over haar gehandicaptenbeleid, is het goed om eens met een historische blik naar de eerdere VN-uitspraken te kijken. Kennis van de geschiedenis van het verdrag kan voorkomen dat we er te makkelijk mee omspringen. Het VN-artikel daagt ons uit om te zien dat alle mensen, met of zonder beperking, uiteindelijk afhankelijk zijn van anderen.
Mensen met een lvb lopen steeds vaker vast in de eisen en verwachtingen van onze samenleving, waardoor zij in een isolement terechtkomen of afhaken. Volgens ervaringsdeskundigen Anjo Huizinga en Eke Lambers doet de psychologische ‘eigen kracht'-aanpak geen recht aan hun dagelijkse worstelingen. ‘Luister, zoek de verbinding en kom in verzet.'
Wat doet het met je, wanneer je kind het downsyndroom blijkt te hebben?
Gerda de Kuijper en Erik Mulder stonden aan de wieg van de Academische Werkplaats Verstandelijke Beperking & Geestelijke Gezondheid. Doel van dit initiatief: een betere samenwerking tussen wetenschap en praktijk rondom mensen met een beperking en complexe problematiek. ‘Ze krijgen in hun leven al met zoveel tegenslagen te maken.'
Mensen met ernstig meervoudige beperkingen zijn bij alle activiteiten van hun dagelijks leven afhankelijk van naasten, zorgprofessionals en vrijwilligers. Zij kunnen alleen eigen regie bereiken als ze begrepen worden door de mensen om hen heen, en als zij invulling kunnen geven aan de rollen die zij in hun leven hebben.
Hoe zorg je dat ieders stem gehoord wordt, ook de stem van mensen met een verstandelijke beperking? In dit artikel delen we een aantal praktische tips. Over het houden van interviews, creatieve werkvormen en samenwerking met ervaringsdeskundigen.
Meerie Mulder is sinds een jaar voorzitter van de BPSW-functiegroep Gehandicaptenzorg. Ze werkt al 26 jaar ‘op de vloer’ en spant zich sinds een aantal jaren in om de zorg voor gehandicapten te versterken. ‘De gehandicaptenzorg moet veel zichtbaarder worden.’
In hoeverre baseren sociaal werkers in wijkteams zich in hun handelen op mensenrechten? Volgens onderzoeker Dorien Claessen zijn zij belangrijke mensenrechtenactoren, ongeacht of zij zichzelf zo zien. Maar ze zouden deze rol nog beter kunnen vervullen als zij meer juridische kennis hebben en zich meer expliciet op mensenrechten beroepen in hun beslissingen. De BPSW is daarover met haar in gesprek.
Hieronder kun je Vakblad Sociaal Werk nr. 6-2025 lezen als een doorbladerbare pdf. Wil je de online artikelen liever als losse artikelen lezen dan kan dat natuurlijk ook. Om onderstaande pdf te kunnen bekijken, moet je ingelogd zijn.
