Het juryrapport prijst Sociaal Werker van het Jaar Michel Weening als ‘pionier’ die zich bezighoudt met een actueel en urgent thema: armoede en schulden bij jongeren. ‘Door zijn aanpak, kennis en ervaring krijgt hij sneller vertrouwen van jongeren om passende hulp te bieden. Bovendien helpt hij andere jongerenwerkers om financiële thema’s bespreekbaar te maken.’ Samen met zijn medegenomineerden Kim Jolink-Verkuijlen en Jojanne van Elderen zal hij komend jaar veel als ambassadeur op pad gaan om het vak beter op de kaart te zetten. Het is de bedoeling dat de drie actief gaan bijdragen aan méér landelijke zichtbaarheid, méér invloed op beleid en dat zij laten zien dat sociaal werk onmisbaar is voor een sterke, inclusieve samenleving.  

‘De meeste betalingsachterstanden van jongeren ontstaan rondom de zorgverzekering’

Meedenken met gemeente

Sinds augustus 2021 zet de brede welzijnsorganisatie Diverz in Zwijndrecht in op het voorkomen van armoede en het ondersteunen van jongeren met vragen op het gebied van geld. Michel werkte eerst in Friesland als jongerenwerker en kwam in 2012 in Zwijndrecht terecht, waar hij aanvankelijk werkte in alle wijken, met alle doelgroepen en op alle locaties. ‘Op een gegeven moment raakte ik in gesprek met de accounthouders van de gemeente. Het leek ons goed om meer te doen aan armoedebestrijding en schuldenpreventie, en om daarvoor een soort financiële coach in te zetten. Omdat er al veel partijen actief zijn op het gebied van financiën, wilden we er niet nog een poppetje bijzetten, maar een jongerenwerker in de wijk vrijmaken op het thema financiën.’ Het doel: enerzijds meer aandacht voor preventie en voorlichting en anderzijds de link leggen naar bestaande partijen. Na een periode van meedenken kreeg Michel in 2021 de rol van financieel jongerenwerker, ook vanwege zijn affiniteit met thema’s die raken aan preventie van geldstress. ‘Door mijn eigen achtergrond weet ik hoe bepalend financiële stabiliteit is voor welzijn en ontwikkeling. Mijn ouders hebben altijd erg op de centen moeten letten. Daar heb ik veel van mee gekregen. Ook in de tijd dat ik zzp’er was, werd ik mij bewust van het belang van goed omgaan met geld.’ In zijn begintijd als financieel jongerenwerker nam hij de taak op zich om de financiële sociale kaart weer up-to-date te krijgen. Hij verdiepte zich in de trends, ontwikkelingen en onderzoeken op dit gebied. ‘Het mooie was dat veel samenwerkingspartners tijdens die eerste contacten zeiden: er gebeurt zo veel op het gebied van schuldenpreventie, maar we weten elkaar onvoldoende te vinden. Nu hebben we een gemeentelijke werkgroep Armoede en Schulden die eens per kwartaal bij elkaar komt. Daar maken, naast Diverz, ook het wijkteam, de sociale dienst en de sociaal raadslieden deel van uit.’  

‘Mijn ouders hebben altijd erg op de centen moeten letten. Daar heb ik veel van mee gekregen’

Geld als statussymbool

Onlangs bleek uit onderzoek (State of Youth NL/Kids Rights, 2025) dat ruim 80 procent van de jongeren tussen 12 en 29 jaar stress heeft vanwege geldproblemen. 64 procent van hen zegt weleens moeite te hebben om rond te komen en 14 procent is (vrijwel) altijd aan het eind van de maand blut. Michel herkent deze problemen van jongeren uit zijn praktijk: ‘In het reguliere jongerenwerk zie je veel jongeren die op de een of andere manier niet mee kunnen komen vanwege de financiële situatie thuis. Ook beeldvorming speelt daarin een rol: wat is nou realiteit en wat is minder realistisch? Geld als statussymbool wordt erg gepusht door bepaalde influencers op sociale media. Jongeren kunnen nog steeds heel veel dingen min of meer op de pof kopen.’ De meeste betalingsachterstanden ontstaan rondom de zorgverzekering, merkt hij. Michel start altijd het budgetcoaching: weten wat er binnenkomt en wat je ergens aan uitgeeft. Daarna komt het gedrag. ‘Daarbij gaat het om vragen als: wat maakt nou dat je bepaalde keuzes maakt, of dat je iedere keer bijvoorbeeld 30 procent van je budget uitgeeft aan Thuisbezorgd, kleding of aan dingen die je misschien helemaal niet nodig hebt? Dat is de basis voor alle coachgesprekken die ik voer.’  De preventie begint al vanaf de basisschool. Michel: ‘Vanuit het financieel jongerenwerk zetten we in op jongeren tot en met 23 jaar. Daarbij nemen we ook het kinderwerk mee, zeg maar vanaf 6 jaar oud. Zo gaan we met kinderen van de groepen 6, 7 en 8 in gesprek over de functie van banken, over sparen en over veilig betalen. Met de jongeren vanaf 16 jaar bekijken we samen wat het betekent als ze meerderjarig worden. Voor elke leeftijdscategorie hebben we een basispakket aan kennis en vaardigheden dat we bieden op scholen, online, binnen jongerencentra en op straat. Maar ook ouders nemen we daar constant in mee.’  Hij geeft een recent voorbeeld van preventie. Tijdens een activiteit van een kidsclub ging het over een gezond ontbijt en een gezonde lunch. Daar bleek dat veel leerlingen niet ontbijten of geen lunch meekrijgen. ‘We hebben hier met school en ouders over gesproken. Ook organiseren we als Diverz op deze school twee dagen per week een gezond ontbijt.’ 

Community

Als financieel jongerenwerker staat Michel aan de wieg van de ontwikkeling van nieuwe materialen, zoals het interactieve spel Geldpraat en de vlogserie Mind Your Money. In deze serie komen onderwerpen als budgetteren, studiefinanciering, crypto en op jezelf gaan wonen aan bod. ‘Geldpraat bedachten we in het tweede jaar van het financiële jongerenwerk. Het bestaat uit kaartjes met vragen en thema’s om bij laagdrempelige activiteiten financiële problemen van jongeren te signaleren en met hen hierover in gesprek te gaan.’ Zijn scriptie van zijn bacheloropleiding Social Work ging over het financieel jongerenwerk. Op basis daarvan maakte Michel de methodiekbeschrijving Wegwijs in het financieel jongerenwerk. Daarvoor gebruikte hij verschillende landelijke onderzoeken, met veel voorbeelden ter inspiratie voor praktische toepassingen. ‘Toen we over die methode publiceerden kregen we veel reacties van gemeenten, jongerenwerkers en sociaal werkorganisaties. Dat leidde tot onze Basistraining voor het financieel jongerenwerk, die is geaccrediteerd bij het Registerplein. Iedere professional of beginnend professional kan deze training volgen. En het mooiste is dat we met alle 24 jongerenwerkers die de landelijke training volgden, een community voor financieel jongerenwerkers hebben opgezet. Sociaal Werk werkt! heeft ons daarbij ondersteund. Ik heb mijn methodiekbeschrijving laten doorrekenen aan de hand van de Impactkaart, een instrument om je maatschappelijke impact te meten (zie kader). Ik kwam uit op een rendement van ruim 6000 euro per gecoachte jongere. Als je er op tijd bij bent, kun je voorkomen dat een jongere te maken krijgt met justitie, politie, schuldhulpverlening, deurwaarders of psychische problemen.’ 

‘Als je er op tijd bij bent, kun je voorkomen dat een jongere te maken krijgt met justitie, politie, schuldhulpverlening, deurwaarders of psychische problemen’

Speerpunten

In 2026 komt er een nieuw landelijk opleidingsprofiel, de Bachelor Social Work. Michel wil voor de verdere invulling van dit profiel het belang van jongerenwerk voor de nieuwe generatie werkers benadrukken. ‘Een tijd geleden was ik bij het Albeda College in Rotterdam, de grootste mbo-opleider voor sociaal werkers in Nederland. Daar bleek dat er in de opleiding weinig aandacht is voor geldzorg en armoede, maar ook voor jongerenwerk in het algemeen. Ik zie het als een taak van de beroepsverenigingen BV Jong en BPSW om zich daar sterk voor te maken.’  Een ander speerpunt is het verder professionaliseren van het jongerenwerk. De afgelopen jaren heeft Michel zich daarvoor hard gemaakt, bijvoorbeeld door het belang van vakbekwaamheid van de kinder- en jongerenwerkers te benadrukken. ‘Ik roep jongerenwerkers op om zich te blijven ontwikkelen en gebruik te maken van de mogelijkheden die er zijn, zoals de beroepsregistratie Kinderwerkers & Jongerenwerkers van het Registerplein. Het nieuwe kabinet adviseer ik om financiële stress en schuldenproblematiek tegen te gaan door te investeren in meer jongerenwerkers op de werkvloer.’ • 

eer informatie 

• Sociaal Werk werkt! (met o.a. een aftermovie en informatie over de Impactkaart) www.sociaalwerk-werkt.nl of mailen naar sociaalwerkwerkt@fcb.nl 

• Beroepsvereniging BV Jong behartigt de belangen van kinder- en jongerenwerk naar instellingen, politiek en samenleving: www.bvjong.nl 

• Bekijk de vlogserie MindYourMoney op YouTube-kanaal Diverz Jongerenwerk