Sociaal werkers in de Geestelijke Gezondheidszorg
Weet je wel wat je zegt? Over de ethiek van het aanspreken
Sociaal werkers zijn spreekbuizen van een discours waarvan ze niet de auteur zijn, zegt Richard de Brabander. Ze zouden meer moeten stilstaan bij het ideologische karakter van de woorden waarmee ze cliënten aanspreken.
BOEKEN
Taalkracht gaat over de werking van de woorden die we gebruiken. Socioloog Christien Brinkgreve en andere schrijvers zien taalgebruik overal veranderen.
Een lettergreep van hout
Ruimte creëren voor stille en atypische vormen van verbinding en communicatie: dat is wat Cathalijne Smulders doet in haar sociale kunstpraktijk. ‘Van contact aangaan met iemand wiens spraak verstomd is, ga je beter luisteren.'
Gastcolumn Gebarentaal en anderstalige doven
Stelt u zich eens voor dat u en ik met andere mensen in een trein zitten om van plaats A naar B te komen. In de trein, die symbool staat voor onze samenleving, is toegankelijkheid tot taal en daarmee tot informatie cruciaal. Voor anderstalige doven is deze toegang vaak helemaal niet vanzelfsprekend.
Redactioneel – Het belang van taal
Voor veel mensen is taal iets vanzelfsprekends. Maar niets spreekt vanzelf. Sociaal werker van het jaar 2021 Nanneke Jager wees er al eerder op hoe talig de samenleving is. Veel meer mensen dan vaak gedacht wordt, hebben moeite om daarin mee te komen. Naar schatting 2,5 miljoen mensen hebben bijvoorbeeld problemen met lezen en schrijven. Brieven blijven daardoor ongeopend, mails worden niet gelezen, problemen stapelen zich op, mensen worden uitgesloten. Velen schamen zich daarvoor.
Een onderschat probleem
Het is een onderschat probleem in onze samenleving: naar schatting hebben ruim 2,5 miljoen mensen in Nederland moeite met basisvaardigheden als lezen, schrijven en/of digitale competenties. Het gaat zowel om mensen met een migratieachtergrond die Nederlands als tweede taal hebben, als om mensen die in Nederland geboren en getogen zijn en Nederlands als eerste taal hebben. De laatste groep is minder zichtbaar dan de eerste.
‘Goede zorg vindt plaats in de relatie’
Glenn Helberg (Willemstad, 1955) is een Curaçaos-Nederlandse psychiater en activist. Hij zet zich onder andere in voor de positie van de queer community en de Antillianen in Nederland en heeft zich verdiept in de niet-westerse psychiatrie. In 2017 kreeg hij nationale bekendheid door zijn deelname aan Zomergasten en in 2021 publiceerde hij het boek Als ik luister. Werner van de Vrede sprak met Helberg over de staat van de gezondheidszorg en over wat daarin anders en beter zou kunnen en moeten. ‘Als we in de gezondheidszorg de relatie in plaats van het product centraal gaan stellen, zal dat tot effectievere en waarschijnlijk ook goedkopere zorg leiden.'
Socioloog Abram de Swaan. ‘Ik ben geïnteresseerd in dat wat niet gezegd wordt, maar er wel ís’
Abram de Swaan weet als geen ander zijn vakgebied te ontsluiten. Een gesprek over het blootleggen van verborgen gedachten, het verschil tussen empathie en sympathie, waarom samenleven ingewikkeld is en waarom hij zo blij is dat vrouwen 'het gedrag van kerels' niet langer pikken: 'Dat is mooi aan deze tijd.'
Zijn we het netwerk niet gaan overwaarderen?
Ik weet nog goed dat ik haar voor het eerst ontmoette. Ze was nooit gewend om hulp te vragen, maar nu kon ze niet anders meer. Ze zat in een moeilijke situatie. Ze had een groot netwerk en stond altijd klaar voor iedereen. Maar nu zij - de altijd zo sterke vrouw - hulp nodig had, waren er maar weinig mensen beschikbaar. Dat was de reden van haar komst.
Van de sofa af, het groen in. Natuur als bron
Steeds meer ggz-instellingen en zorgverleners maken gebruik van de natuur in begeleiding en behandeling, in het kader van De groene GGZ. Een daarvan is Mondriaan GGZ in Zuid-Limburg. Bjorn Frissen: 'In de natuur maak je op een andere manier verbinding met mensen dan in de spreekkamer.'
