De laatste jaren groeit de waardering voor een interdisciplinaire aanpak bij wetenschappelijk onderzoek naar maatschappelijke vraagstukken. Een voorbeeld daarvan is de miljoenensubsidie die het SOCION-consortium kreeg voor onderzoek naar sociale cohesie.

Sociologen, psychologen, historici, demografen en filosofen bundelen hun krachten met maatschappelijke organisaties, om inzicht te krijgen in de manier waarop verbindingen tussen individuen, groepen en instituties bijdragen aan nieuwe vormen van sociale cohesie.
De nadruk op een interdisciplinaire aanpak is pure vooruitgang. Vraagstukken als sociale cohesie, armoede en klimaat laten zich zelden binnen de grenzen van één enkele discipline vangen. Een interdisciplinaire aanpak maakt een meer holistisch begrip mogelijk van op elkaar inwerkende factoren die zulke vraagstukken zo ingewikkeld maken. Door perspectieven uit verschillende vakgebieden te combineren, wordt recht gedaan aan de gelaagde werkelijkheid, wat oplossingen kansrijker maakt.
Deze manier van denken is voor sociaal werkers niet nieuw. Dagelijks krijgen ze te maken met kwesties waarbij verschillende krachten op elkaar inwerken. Of ze nu als opbouwwerker in de wijk bezig zijn met sociale verbanden of als maatschappelijk werker met geweld achter de voordeur. Geen wonder dat veel sociaal werkers er vaak niets voor voelen zich te laten bekeren tot één wetenschappelijke discipline, één theorie, één benadering of één methode. Liever putten ze uit diverse vakgebieden, theorieën en methoden, afgestemd op de concrete vraag van mensen. We noemen dat wel ‘eclectisch werken’, al is het woord een beetje uit de mode geraakt.
Eclectisch werken kan bij de buitenwacht een rommelig beeld oproepen, maar het is een belangrijke hoeksteen van de beroepspraktijk. Zelfs bij relatief simpele casuïstiek is er immers veel te overdenken. Welk onderwerp snijd je aan als jeugdzorgwerker in een gesprek met een gezin? Waartoe en op welk moment? Welke benadering kies je als opbouwwerker bij een conflict tussen groepen bewoners in een buurthuis? In hun respons op de noden en vragen van mensen hebben sociaal werkers baat bij een flexibele relatie tot theorie en methoden.
Laat je daarom nooit aanpraten dat eclectisch werken een zwaktebod is. Laten we onderzoek over de grenzen van wetenschappelijke disciplines omarmen. Juist in een tijd van een bestuurlijke hang naar quick fixes. Laten we elke poging kennis te ontwikkelen toejuichen als die recht doet aan de gelaagde werkelijkheid van maatschappelijke vraagstukken, die sociaal werkers maar al te goed kennen.
Marc Hoijtink,
Hoofdredacteur


